Polidaktylia zaosiowa (postaxial)

Polidaktylia zaosiowa (postaxial polydactyly) to jedna z najczęściej występujących wad wrodzonych kończyn, polegająca na obecności dodatkowego palca po stronie bocznej stopy, czyli przy V palcu. Choć schorzenie diagnozowane jest najczęściej już po urodzeniu, wielu pacjentów zgłasza się do gabinetu podologicznego dopiero w wieku dorosłym z powodu dolegliwości bólowych, trudności z doborem obuwia lub nawracających zmian przeciążeniowych. Podolog nie leczy samej wady, jednak odgrywa ważną rolę w diagnostyce funkcjonalnej stopy, profilaktyce powikłań oraz opiece nad pacjentem przed i po leczeniu chirurgicznym.

Czym jest polidaktylia zaosiowa?

Polidaktylia to wada rozwojowa polegająca na obecności większej liczby palców niż pięć. W zależności od lokalizacji wyróżnia się:

• polidaktylię przedosiową (preaxial) – dodatkowy palec znajduje się po stronie palucha,
• polidaktylię centralną – dodatkowy palec występuje pomiędzy palcami środkowymi,
• polidaktylię zaosiową (postaxial) – dodatkowy palec znajduje się po stronie V palca.

To właśnie postać zaosiowa należy do najczęstszych odmian polidaktylii stopy.

Jak powstaje polidaktylia?

Do rozwoju wady dochodzi już we wczesnym okresie życia płodowego, kiedy formują się zawiązki kończyn. Nieprawidłowe różnicowanie tkanek prowadzi do powstania dodatkowego promienia stopy.

Przyczyną mogą być:

• mutacje genetyczne,
• dziedziczenie autosomalne dominujące (w części przypadków rodzinnych),
• sporadyczne zaburzenia rozwoju zarodkowego,
• występowanie w przebiegu niektórych zespołów genetycznych.

W większości przypadków wada ma charakter izolowany i nie współistnieje z innymi nieprawidłowościami.

Objawy u dzieci i dorosłych

Sama obecność dodatkowego palca nie zawsze powoduje dolegliwości. Problemy pojawiają się najczęściej wraz z rozpoczęciem chodzenia lub w wieku dorosłym.

Pacjenci mogą zgłaszać:

• ból bocznej części stopy,
• ucisk podczas noszenia obuwia,
• trudności z zakupem odpowiedniego obuwia,
• powstawanie odcisków i modzeli,
• otarcia skóry,
• deformację V palca,
• zaburzenia biomechaniki chodu,
• dyskomfort estetyczny.

Rola podologa

Udział podologa w opiece nad pacjentem jest niezwykle ważny. Do jego zadań należy:

• ocena biomechaniki stopy,
• identyfikacja zmian przeciążeniowych,
• opracowanie bolesnych modzeli i odcisków,
• edukacja dotycząca odpowiedniego obuwia,
• dobór odciążeń i indywidualnych wkładek (jeżeli są wskazane),
• monitorowanie stanu skóry przed zabiegiem i po operacji,
• współpraca z ortopedą oraz fizjoterapeutą.

Po leczeniu chirurgicznym podolog pomaga ograniczyć ryzyko wtórnych przeciążeń oraz wspiera pacjenta w powrocie do prawidłowej funkcji stopy.

Czy polidaktylia zawsze wymaga leczenia?

Nie zawsze. Jeśli dodatkowy palec nie powoduje bólu, zaburzeń chodu ani problemów z obuwiem, leczenie może nie być konieczne. Decyzja powinna być podejmowana indywidualnie po konsultacji z ortopedą.

W przypadku występowania dolegliwości bólowych, nawracających odcisków, deformacji stopy lub ograniczenia codziennego funkcjonowania leczenie operacyjne jest zwykle najlepszym rozwiązaniem.

Zapraszamy do umówienia wizyty w Instytucie Podologii w Poznaniu!

FAQ

Czy polidaktylia zaosiowa zawsze wymaga operacji?

Nie, leczenie operacyjne jest zalecane głównie wtedy, gdy dodatkowy palec powoduje ból, utrudnia chodzenie lub noszenie obuwia.

Czy polidaktylia zaosiowa wpływa na sposób chodzenia?

Tak, w niektórych przypadkach może zaburzać biomechanikę chodu i prowadzić do przeciążeń stopy.

Czy polidaktylia zaosiowa jest wadą wrodzoną?

Tak, jest to wrodzona wada rozwojowa polegająca na obecności dodatkowego palca po stronie V palca stopy.