HPV – wirus odpowiedzialny za kurzajki na stopach

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiada za jedną najczęstszych infekcji wirusowych skóry i błon śluzowych. Wyróżnia się ponad 200 typów wirusa. Część powoduje niegroźne zmiany skórne – brodawki wirusowe – ale inne mogą być przyczyną poważnych schorzeń – w tym nowotworów.

W artykule podolog z Instytutu Podologii w Poznaniu wyjaśnia, czym jest wirus HPV odpowiedzialny za brodawki wirusowe na dłoniach i stopach oraz na czym polega terapia podologiczna – szczególnie z wykorzystaniem technologii mikrofalowej SWIFT.

Czym jest HPV i jak dochodzi do zakażenia?

HPV to wirus z rodziny Papillomaviridae, który ma szczególne powinowactwo do komórek nabłonka. Zakażenie następuje poprzez bezpośredni kontakt ze skórą lub powierzchniami skażonymi wirusem, takimi jak podłogi w basenach, siłowniach, saunach czy szatniach. Bardzo często dochodzi do zakażenia wskutek mikrourazów naskórka, które umożliwiają wirusowi wniknięcie do organizmu. W zależności od odporności gospodarza oraz typu wirusa infekcja może przebiegać bezobjawowo lub prowadzić do pojawienia się charakterystycznych zmian skórnych.

Brodawki wirusowe, zwane także kurzajkami, to łagodne zmiany skórne wywołane przez niskoonkogenne typy HPV, głównie:

• HPV-1 – odpowiada za głębokie, bolesne brodawki podeszwowe (myrmecia),
• HPV-2 – powoduje brodawki zwykłe na dłoniach i palcach,
• HPV-4 i HPV-27 – również związane z brodawkami stóp i dłoni.

Wirusy HPV odpowiedzialne za brodawki skórne rzadko stanowią zagrożenie dla zdrowia. Nie oznacza to jednak, że można je bagatelizować – nieleczone kurzajki mogą rozprzestrzeniać się na inne części ciała lub osoby oraz powodować dyskomfort podczas chodzenia (w przypadku zmian na podeszwach stóp).

Inne typy HPV i ich znaczenie kliniczne

Oprócz typów HPV powodujących zmiany skórne, istnieje wiele wirusów przenoszonych drogą płciową. Niektóre z nich wywołują tzw. kłykciny kończyste – brodawkowate zmiany w okolicach narządów płciowych i odbytu. Największe zagrożenie niosą jednak typy onkogenne (np. 16, 18, 31, 33), które odpowiadają za powstawanie nowotworów szyjki macicy, pochwy, prącia, odbytu, a także głowy i szyi.

Rodzaje brodawek wirusowych na stopach wywołanych przez HPV

HPV odpowiedzialny za zmiany skórne powoduje powstawanie różnorodnych brodawek, które różnią się wyglądem, lokalizacją i objawami. Do najczęściej występujących należą:

1. Brodawki zwykłe – pojawiają się głównie na dłoniach, palcach oraz wokół paznokci. Mają postać grudkowatych, szorstkich narośli o szarej, żółtawej lub brunatnej barwie. Nie są bolesne, ale bywają nieestetyczne i mogą się rozsiewać poprzez drapanie lub obgryzanie skórek.
2. Brodawki podeszwowe – lokalizują się na podeszwach stóp, często w miejscach narażonych na duży ucisk – piętach, opuszkach palców. Mają charakterystyczne czarne punkty na powierzchni, będące wynikiem zakrzepłych naczyń włosowatych.
3. Brodawki płaskie – są małe, gładkie i lekko uniesione ponad powierzchnię skóry. Występują głównie u dzieci i młodzieży, zwłaszcza na twarzy, szyi, grzbietach rąk i przedramionach. Ich liczba może być duża, a powierzchnia zajęta przez zmiany – rozległa.

HPV na stopach – terapia podologiczna

Zaobserwowanie zmiany skórnej na dłoniach lub stopach, która może być wywołana wirusem HPV, wymaga konsultacji podologicznej. Rozpoznanie brodawek wirusowych w większości przypadków nie nastręcza trudności i opiera się na typowym obrazie klinicznym. 

Ze względu na możliwość rozprzestrzeniania się brodawek wirusowych i ich nawrotowy charakter, zaleca się wczesne podjęcie terapii. Wybór metody zależy od wielu czynników – w tym lokalizacji brodawki, jej rozległości, wieku pacjenta oraz wcześniejszych prób terapii.

Terapia podologiczna brodawek wirusowych może obejmować:

• stosowanie specjalistycznych preparatów podologicznych,
• laseroterapię laserem chirurgicznym CO2,
• metodę mikrofalową SWIFT.

Po terapii konieczne jest podejmowanie działań profilaktycznych, aby zmniejszyć ryzyko kolejnego zakażenia wirusem HPV lub reaktywacji infekcji. Najważniejsze zasady to:

1. Noszenie obuwia ochronnego w miejscach publicznych (baseny, sauny, siłownie).
2. Unikanie bezpośredniego kontaktu z brodawkami u siebie i innych.
3. Dbanie o higienę stóp – regularne mycie i dokładne osuszanie skóry.
4. Używanie własnych butów, ręczników, przyborów do pedicure.
5. Wzmacnianie odporności – zdrowa dieta, aktywność fizyczna i odpowiednia ilość snu.

Brodawki wywołane wirusem HPV mogą znacząco obniżać komfort codziennego funkcjonowania. Dlatego nigdy nie należy zwlekać z konsultacją u podologa.